Schoorstenen / kookplaatsen in Chuma & Ayata

LOCATIE: 7 gemeenschappen in gemeente Chuma & 1 gemeenschap in gemeente Ayata
LOOPTIJD: Augustus 2006 - 2009
FOTO'S: bekijk foto's van de schoorsteentjes en van de raampjes
FILM: Reportage van omroep Llink uit de serie "Aanpakken en Wegwezen"
OMSCHRIJVING: Het bouwen van 300 schoorstenen in acht gemeenschappen, die wel de rook afvoeren, maar geen koude lucht binnenlaten ("chakacocinas", genaamd naar onze organisatie). Daarnaast worden er ook raampjes ("chakaventanas") geplaatst voor meer licht in de huisjes.

Probleem:

Vanwege de koude hebben de kleine huisjes in het hooggebergte enkel een deur, maar geen ramen of schoorsteen. Er wordt echter binnenshuis gekookt op een houtvuur, met als gevolg dat de dikke ongezonde rook in de huisjes blijft hangen. De bevolking leeft hierin, en ondervindt veel longziekte en kindersterfte als gevolg van de ongezonde situatie.

Oplossing:

Om de rook af te voeren kan aan de buitenkant van het huis een schoorsteentje worden gebouwd met een goed afgesloten kookplaats binnenshuis. Hiervoor is een bestaand model verbeterd door de technici van Chakana in samenwerking met expert en hooglandindiaan Don José, die zelf in ruraal gebied woont. Het model kookplaats verbruikt minder hout (wat schaars is in de hooglanden), gebruikt de warmte veel efficiënter en door de verbinding met de externe schoorsteen kan de rook worden afgevoerd. Door een eenvoudige constructie kan de koude lucht niet binnen komen. De bijkomende raampjes zorgen bovendien voor meer licht in de huisjes.

Voor de constructie is met name materiaal nodig dat in de omgeving is te vinden, zoals zand, varkensharen en stro voor de schoorsteentjes en glas voor de raampjes. De niet-aanwezige materialen worden door Chakana aangeleverd. Een belangrijke rol van Chakana is het geven van training wat betreft de constructie. De verdere coördinatie geschiedt door een coördinator in het veld uit een van de lokale dorpen, en de verdere training geschiedt door twee vertegenwoordigers ('trainers') uit elk dorp die deelnemen aan de trainingen van Chakana. Deze trainers helpen hun dorpelingen vervolgens bij de constructie.

Resultaat:

De eerste schoorsteen en kookplaats is gebouwd in augustus 2006. Hierbij waren vertegenwoordigers, de zgn. capacitadores/trainers, van elk van de tien dorpen aanwezig om te leren en mee te bouwen. Tevens was de specialist Don José uit het dorp Puerto Acosta meegekomen om zijn expertise te delen. In de weken hierop volgend is aan elk dorp de benodigde materialen verschaft om de schoorstenen bij elk huis te bouwen. Don José zal in het eerste half jaar van 2007 elk dorp bezoeken.

Begin 2007 zijn de eerste 130 schoorstenen afgebouwd.


FINANCIERING: NCDO (1/2), Chakana (1/2)