Evaluatieteam bezoekt Chakana projecten

Onlangs heeft een evaluatieteam in diverse dorpen de afgeronde projecten van Chakana Bolivia bezocht. Het gaat om de bouw van groentekassen, schoorsteentjes, kookplaatsen en raampjes in 13 dorpen van de gemeentes Ayata en Chuma, allen gelegen in het departement La Paz.

Aandachtspunten

Het team, bestaande uit 6 medewerkers van Chakana, heeft de projecten op diverse punten geëvalueerd. Naast de algemene thema´s als duurzaamheid, relevantie en efficiëntie heeft men in het bijzonder aandacht besteed aan het concept van ´gender´. De effecten van de verschillende projecten op zowel mannen als vrouwen alsmede de relatie tussen beide, wordt specifiek onder de loep genomen. Daarnaast wordt er een onderscheid gemaakt tussen effecten op korte termijn en de impact van de projecten op de lange termijn. Wat betreft de resultaten op korte termijn wordt er direct gekeken naar de uitwerking van de projecten. Concrete vragen zijn bijvoorbeeld hoe de gewassen worden gecultiveerd, wat er gebeurt met de groenten, hoe de verkoop verloopt en of de kookplaatsen wel efficiënt worden gebruikt.
De algemene visie van Chakana is onder meer dat hooglandindianen zelfstandig en duurzaam kunnen leven in hun rurale gemeenschappen en dat ze de vrije keuze hebben daar te blijven, of naar de stad te immigreren. Op de lange termijn zouden de projecten dus moeten bijdragen aan betere bestaansmogelijkheden op het platteland, zodat bewoners niet noodgedwongen naar de stad hoeven te vertrekken.
Echter, deze huidige evaluatie richt zich met name op de directe resultaten aangezien de projecten nog niet zo lang geleden gerealiseerd zijn. Uitzonderingen zijn de gemeenschappen Kishuarani en Patascachi, waar al in 2004 projecten zijn uitgevoerd en er dus al meer te vertellen valt over langetermijneffecten. De eerste resultaten van de evaluaties wijzen er echter nog steeds op dat er veel jongeren wegtrekken van het platteland.

In de praktijk
Hoe pakt Chakana zo´n evaluatie nu concreet aan? Het evaluatieteam van Chakana benadert direct de bewoners van het platteland, stelt hen vragen en observeert heel veel. Wat betreft de focus op gender wordt er direct aan de vrouwen gevraagd welke taken zij op zich nemen en in hoeverre zij invloed hebben op bijvoorbeeld de keuze voor zaden en de producten voor de verkoop. Om ervoor te zorgen dat de plattelandsvrouwen vertrouwen hebben in Chakana en open over hun ervaringen vertellen, worden de vragen gesteld door een Aymara vrouw die ook deel uitmaakt van het evaluatieteam. Het gaat er niet om welke keuzes vrouwen maken, maar om het feit dat vrouwen die keuzevrijheid krijgen en hun echtgenoot hen dus wat meer ruimte geeft.
Wat betreft de duurzaamheid kan er gezegd worden dat het fundamenteel is dat de projecten ook worden voortgezet zonder de steun van Chakana. Het belangrijkste doel is bijvoorbeeld niet de constructie van 200 groentekassen, maar de structurele verbetering van de levens van de bewonens op het platteland. En dat kan alleen als de groentekassen ook daadwerkelijk worden gebruikt en onderhouden door de bevolking zelf, ook nadat Chakana zich heeft teruggetrokken. Door bijvoorbeeld te peilen bij de bewoners of zij weten hoe ze aan zaden of onderhoudsmaterialen moeten komen en door veel te observeren komt het evaluatieteam erachter of de projecten tot op heden zijn voortgezet en dus duurzaam zijn.
Door goed te observeren kunnen ook conclusies worden getrokken over de directe effecten van de projecten op de korte termijn. Het evaluatieteam kon bijvoorbeeld duidelijk zien dat de muren van de huisjes nog steeds wit zijn, wat aangeeft dat de schadelijke rook het huisje kan verlaten. Bovendien profiteren vooral vrouwen van dit schoorsteentjes/kookplaatsen project, aangezien zij de meeste tijd binnenshuis doorbrengen. De levensomstandigheden van de vrouwen zijn door het schoorsteentjes/kookplaatsen als wel het raampjesproject aanzienlijk verbeterd.

Zie foto´s

Bijlage	Grootte
evaluacion_externa_pdf.pdf	137.06 KB